Câu chuyện sản phẩm

CHỈN XỒM VÂN TIÊN

“Nét văn hóa ẩm thực nơi miền đất tiên tiếp bạn muôn phương”

Xã Tiên Kỳ huyện Tân Kỳ là vùng đất cổ, nơi vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Tiên Kỳ là nơi phát hiện những chứng tích của người Việt cổ có niên đại cách đây 2.300 – 2.500 năm. Nơi đây còn lưu dấu vết tích của nghĩa quân Lê Lợi thế kỷ 15 trong cuộc đánh đuổi giặc Minh giữ yên bờ cõi.

Tiên Kỳ là nơi phát sinh ra lễ hội Bươn Xao tổ chức vào 20.8 âm lịch hàng năm. Lễ hội này là sự thăng hoa, gắn kết những giá trị văn hóa của đồng bào Thái với lịch sử nghĩa quân Lê Lợi trên vùng đất này. Trong các dịp lễ hội hàng năm người dân nơi đây đã chế biến nhiều món ăn để phục vụ du khách, phục vụ lễ hội. Cùng với đó theo lời kể lại Thịt chua (tiếng đồng bào Thái gọi là: Chỉn xồm) bắt nguồn từ rất xa xưa, khi bà con còn phát nương  làm rẫy, còn săn thú rừng. Có một ngày, dân làng của các bản đều săn được rất nhiều thú rừng, người dân lúc đó chỉ biết luộc, nướng thịt để ăn, do lượng thịt tươi về nhiều nên ăn hàng ngày không hết nên một số thịt bị hư hỏng, gây mùi. Để bảo quan thịt được lâu, dành thức ăn cho những ngày mùa, cho những ngày mưa gió hoặc mùa đông không đi săn bắn được.  Người dân bản đã sáng tạo và chế biến món thịt xông khói (Chỉn Giàng), bỏ thịt ướp muối, thính và lá rừng vào ống nứa gọi là “Thịt Chua” (được gọi là Chỉn Xồm).

Chỉn Xồm được chế biến bằng cách sử dụng ống nứa để đựng và ủ thịt, ống nứa được chặt ở rừng về phơi khô, cắt ống đều, đẹp, Chỉn Xồm (Thịt Chua) khi chín có mùi thơm, chua dịu ngọt, ăn kèm được với nhiều loại lá, quả rừng như: sung, mu tứn, lá mơ vv… Ăn Chỉn Xồm ( Thịt chua) an toàn, có mùi thơm của ống nứa, người ăn cảm thấy khỏe khoắn, sảng khoái.

Chỉn Xồm không chỉ là thức ăn bình thường mà đã được nâng lên thành văn “hóa hóa ẩm thực” gắn kết giữa các cá nhân với cá nhân, các gia đình, dòng họ, giữa thông gia với nhau, giúp mọi người xích lại gần nhau hơn trong niềm vui quê hương đổi mới. Tại “đất Tiên mà lại xứ người”  hiếu khách, Chỉn Xồm được mời khách  tại các ngôi nhà sàn, thưởng thức với “Rượu Tiên Kỳ tiếp bạn muôn phương”, với rượu siêu, rượu cần, lâng lâng với điệu khắc luống, tiếng dập sạp, tiếng cồng chiêng, tiếng khèn mời gọi khách, cùng với lời khắp, hát nhuôn thiết tha, bay bổng phản ánh tâm hồn người vùng cao gần gũi với thiên nhiên,  luôn mở rộng lòng nhân ái với một triết lý “sống hòa”.

Hộ kinh doanh Vi Văn Tiên ở Bản Chiềng, xã Tiên Kỳ, Huyện Tân Kỳ là một trong những hộ gia đình được ông cha truyền lại nghề chế biến Chỉn xồm từ bao đời nay. Phát huy và nối tiếp truyền thống ông cha, Anh Tiên đã duy trì sản xuất, cải tiến phương thức, tạo ra sản phẩm ẩm thực gắn bó mật thiết trong cuộc sống thường ngày của đồng bào Thái Nghệ An nói chung, xã Tiên Kỳ huyện Tân Kỳ nói riêng, được mọi người yêu thích và sử dụng.

Chỉn Xồm Vân Tiến được sản xuất có nhiều điểm khác biệt so với các sản phẩm cùng loại. Quá trình sản xuất cơ bản theo phương pháp truyền thống, áp dụng phương thức cổ xưa kết hợp với cải tiến của hiện đại, không pha tạp chất, không có chất bảo quản vì vậy rất an toàn cho người sử dụng. Nguyên liệu chính là thịt lợn được sử dụng từ nguồn thịt lợn bản địa phương, trong quá trình chế biến bổ sung thêm thính ngô, ớt cay rừng, tỏi và một số gia vị khác. Chất lượng sản phẩm chính là giữ được màu sắc đỏ của thịt, vị chua dịp, ngon ngọt khi nhai, thơm của thính, nồng của ớt và tỏi, ăn kèm lá sung, quả sung, lá chanh, lá mu tứn vv … hoà quyện vào nhau mang hương vị truyền thống tạo nên món ăn hấp dẫn.

Trong thời gian qua Hộ kinh doanh Vi Văn Tiên đã xây dựng thương hiệu sản phẩm, thiết kế nhãn mác, tạo dựng website, mã truy xuất nguồn gốc, tham gia các gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm nhằm quảng bá, truyền thông và đưa sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng trên toàn quốc.

Mong muốn xây dựng phát triển sản phẩm “Chỉn Xồm Vân Tiên” trở thành thương hiệu mạnh, không chỉ dành cho du khách thập phương đến với Tiên Kỳ dự  lễ hội Bươn Xao thưởng thức mà trở thành món ngon phổ biến để người tiêu dùng trong và ngoại tỉnh biết đến, bên cạnh gìn giữ cách thức chế biến truyền thống của ông cha, Hộ kinh doanh Vi Vân Tiên cũng không ngừng đổi mới, sáng tạo, cải tiến, để chất lượng sản phẩm ngày càng nâng cao tạo ra sản phẩm tốt, hoàn thiện nhất đến người tiêu dùng. Với phương châm: Sản xuất thực phẩm sạch, đảm bảo an toàn. Sẵn sàng hợp tác cùng phát triển. Chính quyền, nhân dân xã Tiên Kỳ, Hộ kinh doanh Vi Văn Tiên sẵn sàng và mong nhận được sự hợp tác của các doanh nghiệp, các cửa hàng thực phẩm sạch cùng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm để “Chỉn Xồn Vân Tiên” được đến với người tiêu dùng trên mọi miền tổ quốc./.

Trân trọng!